{"id":1058,"date":"2011-06-21T13:40:36","date_gmt":"2011-06-21T13:40:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zanniat.com\/?p=1058"},"modified":"2012-06-05T03:48:23","modified_gmt":"2012-06-05T03:48:23","slug":"tunlai-santiluan-leh-zir-hnak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=1058","title":{"rendered":"Tunlai Santiluan leh Zir-hnak"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"text-decoration: underline;\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-medium wp-image-1739\" title=\"dscn2186\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2011\/06\/dscn2186.jpg?resize=300%2C194&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"194\" \/><a href=\"https:\/\/www.zanniat.info\/?attachment_id=1059\" rel=\"attachment wp-att-1059\"><br \/>\n<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>By- Rev. Phun Za Nem<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Pupa kum upa deuh te pawlin nonawn khangthar te sawi hnak ponkam zak hiam lo ngaingai khai tampui za ve tuh de i si. <strong><em>\u201cTunlai kin fate tu fim zir ai B.A; B.Sc degree nai puipui inapui hlan lai phun li peu khai tluk lo\u201d<\/em><\/strong> ti de ii. Zaiman hemi ponkam suak thil ii? Tunlai fim zirhnak lam ah kin niam deuh man maw zaiman ii ti heh khuaruat pha tam ngai om bial songin mifim, mithiam te ai relhnak temnio thawn ruat tlang nga sing khaw\u2026\u2026\u2026..<\/p>\n<p><strong>1. <\/strong><strong>Monolingualism<\/strong><\/p>\n<p>Tunlai kin laivumah minung khai kin tam vivo ai fim zirhnak lam khai\u00a0 sang vivo ii. Inapui\u00a0 khal khaw, hlanlai zirhnak bang tluk lo dinhmun ah kin hleng hnak heh <strong><em>pon<\/em><\/strong>(Language) man ii. Hlanlai kin pa te sanlai ah tu a zirhnak laibu <strong><em>Text book<\/em><\/strong> heh mah pon nio in nganhnak ii leh a zirhtu khai kinmah miphun ii. A zirtu tlawngta khai ciami pon hmang tlawngta te i man in a zirhnak ai tumtah hnak <strong>100 % ah 100% <\/strong>tlawngta te in zir ngah leh thiam ii. Ciami zirhdan heh <strong><em>Monolingualism<\/em><\/strong> ti\u2019n ko ii. Ciamanin hlanlai ai kin pate heh a tlawngkai hnak phun temnio napui khalkhaw a zirhnak hmuah hmuah khai a veksen in ling ai thiam sek ii.<\/p>\n<p><strong>2. <\/strong><strong>Bilingualism<\/strong><\/p>\n<p>Santiluan thleng vivo leh kin zirhnak leh kin zirdan khai thleng vivo ve i hang. Kin ram uktu cozah thleng hnua ah mah pon nio in lai zir thil nawn lo leh mipon cung fawmin lai zir i sing. Kin ram dinhmun ah sik le sing khaw, Text book heh kawl pon in ngan i hang. A zirhtu saya khai kawlte ii. Ciaman text book ai kin zirh hiam hnak leh a tumtah hnak <strong>100 % ah 100 %<\/strong> kawl saya te in ling ai thiam ii. Inapui khal khaw, a zirtu tlawngta heh Laimi, kawl pon thiam lo, thiam in khai a nepnawi a tian tian ai ling ban ve lo te in tu a zirhnak heh <strong>50 %<\/strong> thiah ling ai thiam ii. Ciami fim zirdan tu <strong><em>Bilingualism <\/em><\/strong> ti ii.<\/p>\n<p>Kin zirhnak text book pha ngai ngai napui khaw, a zirtu tlawngta te in pon a ling lo leh thiam lo hnak man 100 % ah 50 % lek thiam ai ling ii. Ciaman B.A; B.Sc degree pui pui ngah napui khaw hlanlai laitlawng phun li khai tluk lo kin tam bial i hang. Hemi harsat hnak heh Primary tlawng leh Middle tlawng dinhmun ah kin tawkhnak harsat hnak ii.<\/p>\n<p><strong>3. <\/strong><strong>Trilingualism<\/strong><\/p>\n<p>High school dinhmun dung kin hleng fangin tu tunlai kin text book heh sik in kian tu ve cuul ihlai, subjects 5 heh Mirang pon (English) in ngan hnak i hang. Santiluan a thleng vivo bangin san kin man tuh vehnak in uktu leh thu naitu te in kin bawtsah hnak ii. Cia mirang pon in ngan hnak laibu heh a zirhtu saya tu kawl miphun i manin ciah a laibu ai tumtah hnak <strong>100 % ah 50 %<\/strong> thiah heh a zirhtu saya in ling ai a lingsun <strong>50 %<\/strong> songin a zirtu tlawngta te in <strong>25 %<\/strong> thiah ling ngah in thiam ngah ii.<\/p>\n<p>A zirhnak Text book laibu heh Mirang pon in ngan, A zirtu saya heh miphun dang, a zirtu tlawngta khai miphun dang lala iman in hemi lai zirhdan ah pon phun thum om ii. Pon lam ah harsa hnak om manin zirhnak ai tumtah hnak <strong>100 % ah 25 %<\/strong> thiah thiah heh tlawngta te in co ngah ii. Ciaman <strong>Trilingualism<\/strong> ti\u2019n mithiam te in a hming bawn ii. Tri tihank tu 3 ti hnak i leh Language tu pon ti hnak ii.<\/p>\n<p>Hemi <strong>Trilingualism <\/strong> harsat hnak heh tunlai kin ram ai tlawngta te in a tawkhnak harsa hnak ii. College, University khai hleng ban ve, Bible tlawng khai kai ve napui khaw, A zirhnak <strong>Text book,Mirang pon in ngan, <\/strong> <strong>a zirtu saya pon dang hmang pawl, a zirtu tlawngta Zanniat mi te <\/strong> kin ii manin kin zirhnak hmuah thiam thilh lo hnak ii. Ram khangso hmun lamah tu <strong>Bilingualsim <\/strong> heh a tawkhnak harsa hnak pakhat iman in a kontin bawn selai pha ni maw ti\u2019n mifim leh mithiam te in ruat tlang ii. Kin ramah <strong>Trilingualism <\/strong> heh kin harsa hnak ber ii.<\/p>\n<p>Kin ling bai tuhin reldun sing lai:<\/p>\n<p><strong>1. <\/strong><strong>Monolingualism<\/strong><\/p>\n<p>Text Book(Kawl pon in ngan)\u00a0 100 %<\/p>\n<p>A zirhtu Saya ( Kawl miphun)\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 100 %<\/p>\n<p>A zritu tlawngta( Kawl miphun) 100 %<\/p>\n<p><strong>2. <\/strong><strong>Bilingualism<\/strong><\/p>\n<p>Text Book ( Kawl pon) 100 %<\/p>\n<p>A zirhtu Saya(Kawl miphun) 100 %<\/p>\n<p>A zirtu tlawngta(Zanniat miphun) 50 %<\/p>\n<p><strong>3. <\/strong><strong>Trilingualism<\/strong><\/p>\n<p>Text book ( English)\u00a0 100 %<\/p>\n<p>A zirhtu Saya ( Kawl miphun ) 50 %<\/p>\n<p>A zirtu tlawngta ( Zanniat miphun ) 25 %<\/p>\n<p>Kin santiluan khai a thleng vivo bangin kin ram omdan khai thleng vivo leh tunah tu kin ramah kinmah pon nio in lai zir thil leh tuh hang i sing. Kinmah pon nio in lai zir ngah le sing khawtu tunlai ai fim thiam hnak lam din hmun tah in temnio ngawn kin sang deuh natu ti heh um pha om ii.<\/p>\n<p>Europe ramah tu a text book heh Mirang pon ( English) in ngan leh, a zirhtu Saya khai miring te ii. A zirtu tlawngta khai mirang te pah imanin ani te hrangah harsa hnak om lo ii. Asia leh Africa lamah tu kin Text book heh English in ngan leh a Zirhtu Saya heh mirang te lo hang. A zirtu tlawngta khai mirang te lo man in tun kin din hmuntu <strong><em>Trilingualsim Problem<\/em><\/strong> ah om tlang i sing.<\/p>\n<p>Bible tlawng kai ai Pathian thu zirtute khai hemi harsa hnak songah om ve lai ii. A zirhnak theology laibu hmuah hmuah heh English in ngan hnak ii. A zirhtu khai English lo, a tlawngta khai English lo manin kum thum, kum li zir ve napui, Pathian na a perhnak ngaingai ah a zir hnak bangin per thiam lo tam ngai om ii.<\/p>\n<p>Hemi harsat hnak songin kin suak ai kin thiam thil tuh ve hnakin nang tang a kon ti\u2019n ruat ve si?? A kon tih in bawn selai pha deuh ni maw ti heh ruat tu ve lai mifim te ai a ruat hnak te tu tunlo ah ngan be leh nga sing.<\/p>\n<p><em>Ref:Saya J.Khuma (Laizo) 18.6.2011zan LCM, Tahan ah a sermon hnak ai lang hnak ii. Amah heh M.Ed England ah zir ai Human Resource Teacher ti\u2019n Kalaymyo songah mi lar ngai pakhat ii.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By- Rev. Phun Za Nem Pupa kum upa deuh te pawlin nonawn khangthar te sawi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[11,12],"tags":[],"class_list":["post-1058","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-articles","category-khrihfa-calaai"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p6ZUDz-h4","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1058\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}