{"id":5870,"date":"2012-08-14T15:55:43","date_gmt":"2012-08-14T15:55:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zanniat.com\/?p=5870"},"modified":"2012-08-14T16:39:47","modified_gmt":"2012-08-14T16:39:47","slug":"se-asia-ah-el-nino-hleng-caan-ah-kum-siar-15000-dung-thi-tio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=5870","title":{"rendered":"SE Asia ah El Nino hleng caan ah kum siar 15,000 dung thi tio"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5873\" title=\"Drying_Up\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Drying_Up.jpg?resize=640%2C315&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"315\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Drying_Up.jpg?w=642&amp;ssl=1 642w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Drying_Up.jpg?resize=300%2C147&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Drying_Up.jpg?resize=500%2C246&amp;ssl=1 500w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Drying_Up.jpg?resize=100%2C49&amp;ssl=1 100w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/Drying_Up.jpg?resize=150%2C73&amp;ssl=1 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/>Southeast Asia ram ah El Nino nikhua maanin kum siar ram maikang in mi 15,000 dung thi tio tiin Scientist te in phuang ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">He ram ah hlivua ah Ozone tam maan in minung ai lung le cuap ah haihawh lam ah harsahnak umh ruai ai mi thi tam de tiin mithiam te in phuang ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">United Sates ai Environmental scientist te in Southeast Asia ai hlivua ah umhhnak thil te pawl heh 1997 kum an 2006 tian ai danglamhnak te pawl zingzoi tlang ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">He ram ah lonaitu te in kum siar rong le faang te pawl ciing tuhin lovai fangin mai tai tio de ii. Inapui khaal ah mai tai fangin lailung ah Carbon tam roh umh i maan maisa heh mit vual thil loin a hla hla in kaang de ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ram maisa kaang heh Southeast Asia ram ah El Nino hleng kum heh khuakheng le hlivua ro in umh de ai cia lak songin Pacific ram nitlak lam ah ruahti tam ngai in suah si thai tiin mithiam te in reel ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mithiam te in a zingzoihnak kum song ah SE Asia ah El Nino heh vai 3 hleng awng ii, 1997-1998 kum ai hlenghnak heh kum zatek 20 song ah a roh ber i awng ai 2hnak tu 2002-2003 kum ai ii le 3hnak heh 2006 kum ah ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El Nino hleng caan ah ram mai kang lengkhaw a let 5o in hlivua ah maikhu in thil nawi hlat de tihnak mithiam te in tawk ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">El Ninos caan ah maisa heh ni 200 dung nung de ai hlivua ah carbon le thil hnawm te pawl heh UN ai World Health Organization (WHO) in pha a ti lo tian in hleng de ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hlivua ah maisa in hlathnak thil nawi te pawl heh 2.5 micrometre tia dung a ciik niu niu i napui khalkhaw minung hnar song le cuap song ah lut lekhaw nunhnak ca a lau kul roh roh ai minung lung song ah haihawh naper thil lo tian in buai ruai thil ti ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">SE Asia ai khuapui umhmun mi 540 million te pawl khiah he ram maikang maan in hlivua ah thil nawi tam roh heh haihawh in minung song ah lut le kum siar mi 10,800 dung in cardiovascular tihnak haihawh harsahnak in El Nino hleng kum ah thi tio tiin mithiam te in hmusuak ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cia leek zo lo, hlivua phunkhat Ozone man in kum siar mi 4,100 dung thi tio ti ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oxygen molecule 3 in dinhnak Ozone heh kin lailung vum van ai hlivua ah umh lekhaw Ni (Sun) an a laukul tleu te khiah kin kham sah ii. Inapui khalkhaw Ozone heh lailung an a niam ah aumh i lekhaw minung ca haihaw harsa ai, khuhkhuh le awm song ur de ai kum upa te ca haihawh harsa in umh thai ai thihhnak tam de ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">He thula heh Nature Climate Change tihnak zingzoihnak laai ah suah ai Miriam Marlier in hohahnak in New York ai Lamont-Doherty Earth Observatory of Columbia University ah zingzoihnak bawnhnak ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>El Nino tu zai ii?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter  wp-image-5871\" title=\"el-nino1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/el-nino1.jpg?resize=600%2C329&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"329\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/el-nino1.jpg?w=709&amp;ssl=1 709w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/el-nino1.jpg?resize=300%2C164&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/el-nino1.jpg?resize=500%2C274&amp;ssl=1 500w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/el-nino1.jpg?resize=100%2C54&amp;ssl=1 100w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/el-nino1.jpg?resize=150%2C82&amp;ssl=1 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/>Pacific tipui kap ai umh Peru le Ecuador lam ai ngapomtu te pawl in tun hlan um za tam ngai dung pah El Nino tihnak ling lo ii. Kum 3 an kum 7 karlak December le January ah tipui ah nga pom pha umh loin paai berh tio de tihnak ling zo ii. South American ngapomtu te in he thil heh El Nino tiin ko ai Spanish pon ii le &#8220;the Boy Child&#8221; tihnak ii le kum siar naupang Bawi Zisuh suak caan dungah hleng tio de maan ti ii. El Nino caan ah hlivua, tipui le nikhua heh hnawm tio de ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Nikhua sadaan danglam<\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.esrl.noaa.gov\/psd\/map\/clim\/sst_olr\/old_sst\/sst_9798_animated.gif?resize=432%2C282\" alt=\"\" width=\"432\" height=\"282\" \/><\/p>\n<p><strong><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"movie1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/movie1.gif?resize=436%2C307&#038;ssl=1\" alt=\"\" width=\"436\" height=\"307\" \/><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pacific Ocean tiin kohnak tipuithuanthum hiang dung heh kin laivum ah Ni an tleu ngah tam ber hmun ii. Ni an tleu heh tipui song sa ruai ii. A tlangpui in Pacific tipui vum ah hlivua hah nisuaklam an nitlaklam ah zuang ai a zuang kongin tipuithuanthum ti lum heh duuk zianzo ai Indonesia, Australia ziatlam tian ah hlivua in dukhnak ti heh hleng de ii.\u00a0 Cetih teng fangin tipui hnia lam ai ti dap sawn heh a vum lam ah feh ii. Hetin he hmun dung ah Nisuaklam le Nitlaklam sadaan tawkdunhnak Thermocline tihnak cang suak de ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">httpv:\/\/youtu.be\/7FVZrw7bk1w<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pacific hlivua in hetin SE Asia ram a hleng fangin hlivua heh cak lo te te ai cia lak songin kin lailung ziatlam heh khuasik le khaal karlak ah a thawn dun teng i de ii. Hetih fangin Pacific tipuithuanthum ai nisuaklam le a lai teng heh ni ngah tam maan sa te te de ii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hetih bang ai kin lailung hlivua le tipuithuanthum a vaak danglam caan ah tun tian mithiam te in ling thiam lo hnak tu Pacific hlivua heh nisuak in nitlak lam ah a zuang de hnak heh nitlak lam in nisuaklam ah zuang caan umh de ai tipuithuanthum ti khai a vaakdaan danglam ruai berh de ii. Hetin Indonesia ram ai ti lum heh nisuak lam ah vaak de ii. Hetih bang ai hlivua vaakdaan danglamhnak te maan Pacific ram song ah hla 6 dung song heh lum roh ai El Nino hleng de ii. El Nino caan ah tipui heh 3\u00b0 an 5\u00b0F tian lum ruai ai hmun hrekkhat ah 10\u00b0F vum lam tian in sa de ii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Southeast Asia ram ah El Nino nikhua maanin kum siar ram maikang in mi 15,000&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5871,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[18,4],"tags":[],"class_list":["post-5870","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-laivum-dinhmun","category-thuthang"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p6ZUDz-1wG","jetpack-related-posts":[{"id":4535,"url":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=4535","url_meta":{"origin":5870,"position":0},"title":"Malaria ur in si neh lio hang, minung thawng tam roh thihnak tawk tuh dinhmun ii","author":"info","date":"April 8, 2012","format":false,"excerpt":"Daily Mail: Mithiam te in Malaria heh neh lo hang maan minung million tam roh nunhnak ca laukul dinhmun ah umh hang tiin phuang ii. Kawlram le Thailand ramri ai napertu mithiam te in Malaria ur dinhmun siik tlang ai cetan minung ca lau kul roh dinhmun ah hleng hang\u2026","rel":"","context":"In &quot;TLANGLENGHNAK&quot;","block_context":{"text":"TLANGLENGHNAK","link":"https:\/\/www.zanniat.info\/?cat=9"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/malaria-cure.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/malaria-cure.jpg?resize=350%2C200&ssl=1 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/malaria-cure.jpg?resize=525%2C300&ssl=1 1.5x"},"classes":[]},{"id":10071,"url":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=10071","url_meta":{"origin":5870,"position":1},"title":"Tun kum hla 5 song ah US$6 billion man laivum siathnak in hnawm zo","author":"Web Admin","date":"May 26, 2013","format":false,"excerpt":"Tun kum 2013 heh hla 5 song ah laivum siathnak maanin thil hnawm heh dollar 6 billion man khim zo ii. He laai ngan fangin Atlantic tipui ai hurricane hlivuasia thula tel lai lo ii. Tunnai USA ai Oklahoma ah hlivuasia Moore in a $2 billion hnakin tam sawn siatsuah\u2026","rel":"","context":"In &quot;Laivum Dinhmun&quot;","block_context":{"text":"Laivum Dinhmun","link":"https:\/\/www.zanniat.info\/?cat=18"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/natural-disasters.jpg?fit=564%2C286&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/natural-disasters.jpg?fit=564%2C286&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/natural-disasters.jpg?fit=564%2C286&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]},{"id":4335,"url":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=4335","url_meta":{"origin":5870,"position":2},"title":"UK MP le scientist te in lailung hlivua dapruaihnak tuh tipui ai tii van ah hmuut tuh","author":"Web Admin","date":"March 18, 2012","format":false,"excerpt":"Kin lailung sa tete le Artic ram ai vur te tii tete ai lailung nikhua danglam tete maan a rem tuh daan heh UK ai scientist te khuaruat tlang le thipui ai tii heh hlivua ah hmut tuhin daih tlang ii. UK ai MP (Member of Parliaments) te le scientist\u2026","rel":"","context":"In &quot;Laivum Thuthang&quot;","block_context":{"text":"Laivum Thuthang","link":"https:\/\/www.zanniat.info\/?cat=7"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/spray-vessel.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1749,"url":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=1749","url_meta":{"origin":5870,"position":3},"title":"Mah niu in Minung kaang","author":"zanniat.info","date":"October 4, 2011","format":false,"excerpt":"Minung tiksa songin maisa suak le minung kaai ai thi de i. Mirang in Spontaneous Human Combustion (SHC) tiin ko i. Tiksa songin maisa suakhnak heh September 22, 2011 nia ah Ireland ram ah hleng leh i. Galway khua ai Michael Faherty khai amah te innsong sitting room ah\u00a0 Dec.\u2026","rel":"","context":"Similar post","block_context":{"text":"Similar post","link":""},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/SHC.jpg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":9177,"url":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=9177","url_meta":{"origin":5870,"position":4},"title":"Mithiam te in laivum nikhua lum maan thingkung te thi sek tuh lo ti","author":"zanniat.info","date":"January 3, 2013","format":false,"excerpt":"University of Michigan ai biologist Christopher Dick le rualpui te in Amazon tuu ai thingkung te omdan le dinhmun te zingzoi le tun ai minung in laivum hlivua lum ruai tete hnak maan thingkung te pawl thi sek tuh lo tiin phuang ii. Dick le rualpui te pawl in thingkung\u2026","rel":"","context":"In &quot;Laivum Dinhmun&quot;","block_context":{"text":"Laivum Dinhmun","link":"https:\/\/www.zanniat.info\/?cat=18"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Amazon-forest-fragment3.jpg?fit=750%2C500&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Amazon-forest-fragment3.jpg?fit=750%2C500&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Amazon-forest-fragment3.jpg?fit=750%2C500&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/01\/Amazon-forest-fragment3.jpg?fit=750%2C500&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":10291,"url":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=10291","url_meta":{"origin":5870,"position":5},"title":"2010-2012 song ah rikaam in Somalia mi 260,000 thi","author":"Web Admin","date":"July 14, 2013","format":false,"excerpt":"2010 - 2012 kum song ah paam tlung maanin Africa khawmual ah Somalia mi 260,000 thi zo ai cia a thi te songin a hrek dung heh naupang te ii tiin United Nations Food and Agriculture Organization le Agriculture States-funded Famine Early Warning System Network in phuang ii. \"He paam\u2026","rel":"","context":"In &quot;Laivum Dinhmun&quot;","block_context":{"text":"Laivum Dinhmun","link":"https:\/\/www.zanniat.info\/?cat=18"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/somalia-paam.jpg?fit=632%2C435&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/somalia-paam.jpg?fit=632%2C435&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/somalia-paam.jpg?fit=632%2C435&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x"},"classes":[]}],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/08\/el-nino1.jpg?fit=709%2C389&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5870","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5870"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5870\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5871"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5870"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5870"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5870"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}