{"id":8976,"date":"2012-11-26T23:26:40","date_gmt":"2012-11-26T23:26:40","guid":{"rendered":"http:\/\/www.zanniat.com\/?p=8976"},"modified":"2013-03-25T11:46:25","modified_gmt":"2013-03-25T11:46:25","slug":"kin-uumhnak-khiah-pathian-lek-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zanniat.info\/?p=8976","title":{"rendered":"KIN UUMHNAK KHIAH PATHIAN LEK I."},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/holy-bible.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-8977 aligncenter\" title=\"holy-bible\" alt=\"\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/holy-bible.jpg?resize=516%2C387&#038;ssl=1\" width=\"516\" height=\"387\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/holy-bible.jpg?w=1024&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/holy-bible.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/holy-bible.jpg?resize=500%2C375&amp;ssl=1 500w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/holy-bible.jpg?resize=100%2C75&amp;ssl=1 100w, https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/holy-bible.jpg?resize=150%2C112&amp;ssl=1 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 516px) 100vw, 516px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><strong>KIN UUMHNAK KHIAH PATHIAN LEK I.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><\/strong>Baibal Cianghlim:-<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Aw i rauhla zaimanin na lungsia in um i si? Zaiman hetluk in i thin cawl i? Ikhalselai i uumhnak khiah Pathian lek i. Amah khiah thangphat leh tuh ing. I Otu le I Pathian khiah! (Saam 42:5, 11).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Lai Cianghlim siar belhtuh: Rom 5:3-5; Heb. 11:1.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">BC 541 kum laiah Babilon ram ai kumpibawi khiah Nabonidat (Nabonidus) i. Nabonidat kumpibawi san lai fangin Israel miphun te khiah Babilon kut hnia ah ralpomhnak an in tuar tlang lai teng i. Jerusalem biakinnpui khai hnawmcanhnak tuar ai khua kulhhnak khai bal sio in harsahnak phunphun an tlang, tuar tlang lai teng i. Hemi caan laifang Babilon ram khai saklam Persia ram ai Sairas kumpibawipa thazaang kol hampam ve man in ram hnih ral do dun tuh thu a suak lianglo teng i. Ciafangin Babilon te ai pomhnak tuartu Israel mi te khai a thin lau tlang ngai teng i. Nisiar ai tuh, din tuh ca zaikhai per thil tlang lo ai, thubuai tampui suak ai ral phuncang um man in humhimhnak zai khai um bul lo teng i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Babilon kumpibawipa Nabonidat khiah a thinlau ve manin a mipui te hnenah kumthar puai bawn ruai i. Ciami puai ah Babilon sanghnak ai huham nai amahte biahnak khuazing pathian \u2018Marduk\u2019 hnen ah hibawlhnak pe tlang de i. Babilon bawnhnak tluanthu (creation story) ah \u2018Marduk le Tiamat\u2019 tihnak pathian pahnih um i. Hemi pathian pahnih te ral tawng dun fangin \u201cTiamat khiah sung a cia, Marduk in nehhnak co i. Ciafang in ciami a thi cia Tiamat khiah Marduk in khan hnih ah a sat i; a vumtalam khan khat thawn \u2018van\u2019 bawn ai, a hniatalam khan khat thawn \u2018laipua\u2019 bawn i\u201d, tiin Babilon te in sanghnak (believe) nai i. Ciati in Marduk khiah Babilon pathian pawl lakah huham nai ber, a thakol ber pathian tiin ruat tlang ai bia tlang i. Ciami kumthar puai caan ah Babilon miphun te in a biahnak Marduk pathian hnenah amahte hmailam thu la cangtuhhnak zawt de i. Kutrin sikthiam pawl sik ruai ai a hmailam catuh a uumhnak (hope) si tlang de i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hmailam thula zawt fangin Babilon miphun te lek i loin Israel miphun te khai tel ve i. Ciaman in ciami san lai ai Pathian ai Profet Isaiah in daih veng lo man Babilon mi le Israel mi pawl khiah a roh ngai in hau dekdo i. Cen \u201cMiniu pawl rin cawl ngai tuh ai tlangval te khai a tha bo ai sawn tuh i. Ikhalselai Bawipa a rinsantu te khiah a tha kol leh tuh i. Muvanlai angin a hlapharh ai zuang tuh i. Dawp in khai a thazaang cawl tuh veng lo i; fehvak hnelhno in khai a thazaang bo in sawn awng tuh lo i\u201d (Is. 40:30-31) tiin thazaang pe hnak le thu sohnak nai i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Minung kan iman in nisiar kin nunhnak ah uumhnak (hope) khiah thupui ngai i. A hlaice in lungsiahnak le aican vansanhnak kin tawk fangin ciami anharhnak in kin luat thil hnak tuhin uumnak samfang tia niu khai thupui roh i. Uumhnak kin naih manin kin nunhnak caah thazaang kin pe thil i. Mifim te rel de hnak pakhat tu, \u201cMinung pakhat khiah a tlangpui thu ah hlivua dut loin minit (minute) 7 tiang um thil i. Inapuikhaw ummhnak nai loin setkant (second) pakhat niu khai um thil lo i,\u201d ti i. Uumhnak khiah zaitluk in a thupui i, ti laar ruai nuamhnak i. Ciaman in minung kin nunhnak ah \u201cuumhnak\u201d khiah a thupui ze i, ti\u2019n rel singlai kin khelh tuh bul lo i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>1. Uumhnak tu zai i?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cUumhnak\u201d khiah Khristian sangtu te caah um lo thaih loin um kulhnak le thupui ngai thu pakhat i. \u201cUumhnak\u201d heh hmu le tawk lai lohnak, thil cang lai lo hnak le a um lai lo te pawl um tu seh, cang tu seh tiin mit-hla song in cuan ruai hnak khai i. Tunteng ah a cang ngaingai lai lo napui hmailam caan, tun hnua ah cang leh tuh lai tiin ruat ai, hlir in um de i sing. Ciaman in ummhnak in vai tampui ah hlivua lak ai innsa ang in zai khai i lo ah cang lio de i. \u201cIdealism\u201d tihnak thuruathnak in \u201cRationalism\u201d tihnak dik le dik lo thuruathnak ah hleng i. Cia teng in \u201cEmpiricism\u201d tihnak hmuhnak le tawkhnak thupui ngaiin ruathnak suah pui ai a hnuataber ah \u201cRealism\u201d tihnak thuruathnak dik ngai san ah hleng i. Hemi \u201cRealism\u201d san a hleng fangin uumhnak tihnak ponkam khiah zohsuam tlang roh i.\u00a0 Albert Camus tihnak leivum thuruat thiam hmingthang in \u201cUmmhnak heh zan thimpui songah zawhngeu hang si thawn bang dun i. Cia hnakin thin dapniu in thu ruat le sing khaw pha sawn i,\u201d tin rel awng i. John Fontane tihnak mifim pakhat in khai, \u201cUumhnak khiah minung te kin voi ruai tu i\u201d (Hope as a rule makes many a fool) ti\u2019n rel ve i. Grik mifim Aristotle in, \u201cUumhnak khiah itmu lo napui itmu bang mangrau in \u00a0um lai tengfang kin man hnak mang ang i\u201d ti\u2019n rel ve i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Baibal Lai Cianghlim songah \u201cuumhnak\u201d ti thu thawn pehdun in hmun tampui ah hmu thil i sing. Ciami songin tlawmniu tarlang tuh ing. Hebru laingantu in, \u201cSanghnak nai tihnak khiah kin \u2018uumhnak\u2019 ngah rori tuh i sing, ti\u2019n sanghnak le kin mit in kin hmu thil lo hnak khai um rori i, tiin sanghnak nai khiah i,\u201d ti i (Heb. 11:1). Cen, \u201cUumhnak nai ing tiin kin laar ruai hnak khiah kho ngai in awh hlen nga sing; zaiman tifangin a thukhamhnak khim ruaitu Pathian khiah rinsan tlak i,\u201d ti in khai um i (Heb. 10:23). Paul in, \u201cZaiman tifangin uumhnak in ohnak co i sing. Kin uumhnak khiah hmu cia le sing khaw uumhnak i lo i. Aisu in a mit-ai hmu thilhnak khiah uumhnak ti awng i? Ikhalselai kin hmu lohnak kin uum man in thinsau ngai in iang ben de i sing,\u201d ti ve i (Rom 8:24-25). Cia lek zo lo, \u201cCen, harsahnak kin tuar kong in khai king ang thotho i; zaiman tifangin harsahnak in tuarbenhnak suah pui i, tuarbenhnak in Pathian lungkhimhnak suah pui i, cen amah ai lungkhimnak in uumhnak suah pui i, ti khiah ling i sing. Cen, hemi uumhnak in kin thin kin hnawm ruai lo i; zaiman tifangin Ciang Rauhla song in Pathian ai ithnak khiah kin thinlung song ah kin burh zo i\u201d (Rom 5:3-5) ti i. Cia lek zo lo, \u201cUumhnak hampui Pathian in amah kin sanghnak thawm in anghnak le daphnak phunkhim thawn dim tuh ning bawm tu se lai, Ciang Rauhla in amah ai thakol hnak hmangin ningmah vumah uumhnak ning burh tu seh\u201d, ti lai i (Rom 15:13). Piter in, \u201cNing thinlung songai ning uumhnak thu zawtu pakhat khat um fangin ciami thuzawt hnak sawn leh thil tuh in ralring cia tu tio ilaw,\u201d ti ve i (1 Piter 3:15).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">A vum ai kin larruai hnak thu te kin sik fangin \u201cuumhnak\u201d thu ah laivum mifim te ai hmu daan le Baibal Lai Cianghlim ai hmu daan bang dun lo i, ti khiah hmu thil i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>2. Uumtuhhnak um lofang Pathian khiah hih aw sing maw?<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uumtuhhnak um lo hang (Uumhlan kul hang dinhmun kin hleng) fangin khin thin song ah phun dang ngai in um awng tuh \u1e6deen i sing. Kin ithnak nu le pa, songkhat unau pakhat khat khiah caan raipui song ur roh in a um fangin le siibawi te in uumhlah kul i, nung bentuh lo hang i, cak thil tuh lo hang i, ti\u2019n a rel fangin zaikhai zing thil lo hang i sing. Kin daih in khai, daih lo in khai \u2018Pathian thu i menma hang\u2019 ti\u2019n kin zaizin loin pong de i sing. A hmailam ah i rel zo angin mifim te in minung pakhat khiah rong ai loin ni 40 nung thil i sing. Ti ding loin ni thum song um thil i sing. Hlivua dut loin minit 7 song um thil i sing. Ikhalselai uumhnak um loin second 1 niu khai nung thil lo i sing, ti\u2019n a relhnak thu khiah pha ngai in ruat kul i sing. Mifim te rel hiamhnak tu zaiber i tifangin minung te uumhnak nai tuh heh zaitluk in thupui i, ti rel hiam hnak i. Ikhalselai minung kin nun songah kin tawkhnak tampui um tuh i. A pha tampui um ang in, a pha lo tampui um ve i. Caan tampui ah kin uumhnak ang in kin hlawhtling caan um de ang in, zai khai kin fai thil lo ai hlawhtling loin um caan tampui um de i. Ciabang caan fang, \u2018poi bang ngai, zaizing pa nga sing\u2019 ti siar lo rel tuh dang zai khai nai lo hang i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ciatin kin um caan, kin uumhnak bo caan, kin tumtehhnak zaikhai santlai nawn lo caan ah thi lio selai kin hiam sawn tuh ti\u2019n ruat caan nai de i sing. Kin itngaihnak te ca uumhnak tuh um nawn lo fangin kin thinhnawm lungsia ze hlaihlawr man thihsii ding lio khai kin hiam de tuh i. Kin itngaihnak te in kinmah thawn khan dun tuh lio hang fangtu tawk dun leh tuhhnak thu rel thil lo fangin zaibang kin cang ta in khai cang tu menma hang seh, zai zing lo hang i sing, ti caan nai de tuh i sing. Hemi heh minung kin veksen in kin tawk \u1e6deen awng hnak lolek i. Pathian thu tel lo fangin hlawhtlinghnak zai khai um thil lo i. Saam laingantu in, \u201cBawipa Pathian heh i beenhnak le i ral kulhpui i. I Pathian i si, nangmah na rinsan ing\u201d ti\u2019n ti i (Saam 91:2). Cia zolo<strong>, \u201c<\/strong>Aw i rauhla zaimanin na lungsia in um i si? Zaiman hetluk in i thin cawl i? Ikhalselai i uumhnak khiah Pathian lek i. Amah khiah thangphat leh tuh ing. I Otu le i Pathian khiah!\u201d ti lai i. (Saam 42:5, 11). Saam laingantu in a uumhnak a bo fangin Bawipa Pathian khiah hih leh sal i. Bawipa ah uumhmun si in um i. Sangtu u le nau, kin tang ciabang dinhmun ah hleng cuk sing lai aisu si nga sing? Kin uumhnak bo in a um fangin kin biahnak Pathian khiah hih \u1e6deen aw sing maw?\u00a0 <strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>3. Pathian in uumhnak a thar in kin pe i.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Baibal Lai Cianghlim songah Pathian in thukham thawngkul (20000) zolo kin pe i ti\u2019n Dr. Paul Yongicho in rel i. Cia zolo ah, \u201cPathian thukham vumah kho ngai ding in a awhtu le a nungpuitu te ca ah thanautuh zai khai um lo i, lungsia tuh khai um lo i. Lai Cianghlim songah Pathian in a faate ang niu le thinhiam in kin feh zianzo thil tuh hnakin uumhnak a thar in pe tio de i\u201d, ti\u2019n rel bet lai i. (\u1e6cahhla 3:19-26 Pha niu in siar belh rih tu).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kin biahnak Pathian in minung caah uumhnak lianpui kin pe thil i. Pathian ai pehnak uumhnak khiah minung te ai uumhnak menma bang i lo ai pha sawn i. Minung pakhat in kin uumhnak le Pathian pehnak ummhnak zai bangin bang dun lo i ti khiah larruai i nuam i. Na hmu daan le ruat daan thawn bang dun lo khai i thai i. Ikhalselai kaimah ai i hmu daan le ruat daan i nganhnak vumah lo i sik pui ve tuh in ning kuun ing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1809 kum February 12 nia ah nausen pahnih khiah tikcu caan pakhat songah ah suak kawm i. Pakhat tu England ram ai milian innsang ah suaktu \u2018Charles Darwin\u2019 i. A dang pakhat sawntu America ram ai suaktu \u2018Abraham Lincoln\u2019 i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Charles Darwin tu milian ngai innsang ai suak iman in a upa fangin Laivum tlawng hmingthang roh Cambridge University ah Zoology lam in degree ngah ben i. Zoology lam ah thiam ngai i, ti\u2019n a zirhtu te in an ngaihnak pa i. Milian, mi thiam le mi nainung i man in America, New Zealand ram lam tian a tlawng zianzo ai laivum hmun tampui ah fehsuak zianzo i. 1859 kum ah Darwin in nunnak nai pawl ai hampanhnak \u201cApecies\u201d tihnak thula ngan i. Cen, minung heh \u2018zawng\u2019 in kawi i sing, ti ai a cangsuak daan ruathnak (Evolution Theory) a suahpui fangin laivum mifim, mithiam te pawl veksen lau roh \u1e6deen i. (Thil zongza heh tleng dun zianzo in cang hnak i, tiin rel i). Darwin in a uumhnak ang in a nun songah hlawhtlinghnak tampui \u00a0ngah ben i. \u2018Bawntu Pathian um lo i\u2019 ti\u2019n sanghnak nai i le, minung ai thil bawnthilhnak vumah thupui ngai in ruattu pa i. A kum tar zianzo fangin a uumhnak angin thil tampui khiah cangsuak thil lo i, ti khiah hmu leh zianzo i. A suahpuihnak Evolution Theory khiah zirhnak pha ngai nai hiam ca ah tu pha ngai peu i. Ikhalselai hnuatalam minung pawl ca ah thu el-dun hnak lolek suak ruai i. A suahhnak thu lungkhimpuitu mi cateng um ve i. Ikhalselai mi tampui in tunnia tian kin lungkhim thil tlang lo i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Abraham Lincoln tu kum khat song lek tlawng lai zir ngah awng i. A farah ze manin zirpeh ben loin um i. Mi farah i man in, amah te inn in peng 20 hnak hla hmun tian khai khual tlawng awng lo i. Sun caan fangin dawr pakhat ah na per de ai, zaan caan fangin lai siar de i. Laisikhnak tu mai var tuh rin nai ben lo man in lampui hiangai maitleu khuam hnia ah lai siar de i. A siar tamber hnak lai te khiah daan (law) lam le a dang lai siar pha a ngah ban sun niu te siar de i. A hmailam ca uumhnak lianpui rin in nai ngai lo i. \u201cZai bawn na hiam i?\u201d ti\u2019n midang te in thu zawthnak a nai fangin, \u201cPathian kut songah zaizongza um sio i\u201d ti\u2019n sawn leh de i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Darwin khiah Evolution theory thawn a hmingthang lai teng fangin Abraham Lincoln khai America rampui ai President ah cang ve i. Amah caan laiah America ramsong ral (civil war) a roh ngai lai teng i. Ramsong thubuai a tawlrel ben thil hnak tuhin Abraham Lincoln khiah zan siar khukhlep bok in sawngenhnak nai tio de i. President a per song America ram ah \u201csal\u201d te pawl caah luatnak thu tawlrel sah i. A rampui \u2018cin le daanbu\u2019 le a ram hmanghnak \u2018tangka (dollar)\u2019 vum ah \u201cPathian rinsan i sing\u201d (In God We Trust) ti\u2019n lai ngan ruai i. Lincoln ai nun kin sik fangin hnuatalam minung te caah phathnemhnak tampui suahpuitu pakhat i, ti\u2019n hmu thil i sing. Tunnia tian a thula kin rel cangin a phathnak thu rel tuh tampui um tio hlen lai i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Charles Darwin le Abraham Lincoln te pahnih kin santeh kawm fangin a suak nia le hla le kum te bang dun kawm i. Ikhalselai pakhat sawn tu Pathian sang lo i, amah ruathnak le uumhnak vum ah khua sa i. A uumhnak ang in zuam i. Milian fa i man in a daih hnak angin bawn thil i. Pathian khiah lon in Evolution theory thawn rol tum i. Ikhalselai a dang pakhat sawn tu Pathian vum ah a ummhnak um i tikhiah ling ciang i. Cia manin Pathian khiah rinsan ai a ummhnak veksen Pathian kut songah ap sio i. Pathian in khai uumhnak thar pe ai farah nauta niu dinhmun\u00a0 laivum ai huham nai ber dinhmun ah cang ruai i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">He te pahnih ah aisu ai uumhnak khiah man nai sawn i? Hemi te pahnih ai fehhnak hnua hlun zianzo tlang kin i man in konmi lampui sawn ah feh nga sing? Pathian ah kin uumhnak dah tuh maw? I lo le khaw, Pathian khiah zaikhai siar lo in um tuh sawn i sing? Laisiartu u le nau, nangmah niu in ruat fawm tu lai thu khanhnak lo nai leh tu hang.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>4. Sangtu te ca Uumhnak.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cA pha ber ngahtuh in uumhnak nai tu lai, a hnawm ber tawk tuh khai ralring cia tu\u201d ti in mifim ponka um i. Mifim ponka tampui in minung kin nunhnak ca ah thazaang tampui kin pe de i. Cia mi te tah in Lai Cianghlim songai Pathian ponka te in minung kin nunhnak caah man pha ngai le phat hnak tampui kin pe thil i. Bawipa ai ponka Lai Cianghlim in nisiar kin nunhnak ah hlawhtlinghnak tampui kin hlen pui tio i. Uumhnak nung tampui khai a thar in kin pe tio de i.\u00a0 Lungsia in kin um lai teng fangin khai thazaang a thar in kin pe thil i. Saam laingantu in, \u201cAw i rauhla zaimanin na lungsia in um i si? Zaiman hetluk in i thin cawl i? Ikhalselai i uumhnak khiah Pathian lek i. Amah khiah thangphat leh tuh ing. I Otu le i Pathian khiah!\u201d (Saam 42:5, 11) ti\u2019n amah le amah nun zirh dun hnak a nai ang in kin te khai kinmah le kinmah nun zirh dun kul tio i sing. Ciami uumhnak khiah kinmah sangtu te ai uumhnak ah lang kul ve i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zaiman in Pathian hnen lekah uumhnak nai i sing? tihnak thu khiah kin ruat fangin a hnia lam ai thu te hmu thil i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 He laivum ah Jesuh Khrih a kawi man in sangtu kin veksen uumhnak nai thil i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kin Bawipa Jesuh Khrih khiah nangmah le kaimah ca ah thinglamteh vum ah thihhnak anhar kin tuar sah man in sangtu kin veksen uumhnak a thar in tawk leh sal i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cia ti ai rekhnak a tuartu Jesuh Khrih khiah thi cih ta lo ai nithum hnak zing fang tho lehsal man in sangtu kin veksen uumhnak thar ngah leh i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Tholeh saltu Jesuh Khrih vancung a kai hlanah Pa inn ah innkhaan tampui khiah sangtu te caah remcia in um i tiin kin tiam cia man in sangtu veksen caah kumzangza uumhnak kho khiah ngah thil \u1e6deen i sing.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Jesuh Khrih khiah he laivum ah tolh ai kawi leh tuh i, ti kin ling manin sangtu veksen nehhnak tawtawrawt aw za\/ling tlang leh tuhhnak uumhnak kin nai ruai i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Laivum kin umhnak khiah camkhat niu ca lek i. Kumzangza ca i lo i. Laivum camkhat niu kin um songah harsahnak, rimsuhnak, hiamhnak le anghnak ti\u2019n a phunphun tawk \u1e6deen i sing. Ciatin kin nun caan comniu songah kin thinlung khiah he laivum ca lolek caan pe sio le singkhaw poi ngai tuh i. Jesuh Khrih ah kin uumhnak veksen ham hla lo le singkhaw harsahnak le lungsia hnak songah kin taang \u1e6dio tuh i. Ciaman Paul in, \u201cKhrih songah uumhnak kin nai hnak khiah kon khai hleng ruai loin he laivum kin nunnak hrang lolek ah hmang le sing khaw he laivum minung veksen lakah ninghio ngaihhar kul ber i sing\u201d, ti i (1 Kor. 15:19). He laivum thil le ri ah a cateng tu tawlrel in buai kin kul i, zaiman tifangin he laivum ah um lai i sing. Ikhalselai laivum thilri le naihnak vumah hngal pang tuh lo kin kul i. Paul in, \u201cMilian te khiah \u2018Laivum thilri sumsaw ning nai man in hngal mah ih\u2019 ti\u2019n thu rel tu. Rinsan tlak lo laivum naihhnak ah uumhnak dah tuh hnak i lo i. kin hiamthai hnak tuhin zaizongza siangngai in kin petu Pathian ah dah tu sawn seh\u201d, tiin Paul in a relhnak khiah hih \u1e6dio tuh kul ngai i (1 Tim. 6:17). Saam laingantu in, \u2018I uumhnak khiah Pathian lek i,\u201d ti i. Khristian te ai kin uumhnak khim heh Jesuh Khrih lek ah um i.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Thutawphnak<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sangtu u le nau te, kin nunhnak khiah Pathian kut songah um iman in kin uumhnak khai Pathian hnen lek ah um i. Saam laingantu in, \u201cPathian amah lek i nunhnak in dapniu in iang ing; I uumhnak khiah a hnen lekah um i\u201d, ti i (Saam 62:5). Thufim laingantu in khai, \u201cUumhnak ngah vut lo fangin thin ur thai i; Ikhalselai kin daihhnak a khim fangin kin nunhnak khiah anghnak thawn dim i\u201d, ti i (Thuf. 13:12). Paul in khai, \u201cZaiman tifangin uumhnak in ohnak co i sing. Kin uumhnak khiah hmu cia le sing khaw uumhnak i lo i. Aisu in a mit-ai hmu thilhnak khiah uumhnak ti awng i? Ikhalselai kin hmu lohnak kin uum man in thinsau ngai in iang ben de i sing,\u201d ti ve i (Rom 8:24). Cia lek zolo uumhnak zaitluk in thupui i ti khai hetin rel lai i: \u201cTunteng ah a kho \u1e6diohnak thil pathum um i le sanghnak, uumhnak le iithnak i;\u201d (1 Kor. 13:13a).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Laisiartu sangtu u le nau te, nang le kai kin uumhnak khiah kinmah ai ruathnak minung lam ai kin perhnak vum ah um lo i. Zaizongzo kin petu kin Pathian hnen lekah um i, ti khiah Lai Cianghlim songah ciangngai in hmu thil i sing. Zaizongza a bawn ai a naitu kumkhua a nung kin Pathian hnen lekah kin uumhnak khiah khim niu in um i. Kin uumhnak khiah laivum thilri dang vumah um lo i. Amah Pathian lek kin uumhnak i. Laivum thilri le fimthiamnak te vumah na uumhnak ham hla ruai pang aw sim? Nangmah niu in tun caan ah cek dun vut tu hang law.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pathian hming songlawi tu amam seh law! Amen.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ithnak thawn,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Rev. Dr. CJ Hrang Hmung<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KIN UUMHNAK KHIAH PATHIAN LEK I. Baibal Cianghlim:- Aw i rauhla zaimanin na lungsia in&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8977,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[11,12],"tags":[],"class_list":["post-8976","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-articles","category-khrihfa-calaai"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.zanniat.info\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/holy-bible.jpg?fit=1024%2C768&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p6ZUDz-2kM","jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8976","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8976"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8976\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8976"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8976"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zanniat.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8976"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}